Denizli’nin Sakin Şehir (Cittaslow) unvanlı ilçesi Çameli’nin Elmalı Mahallesi’nde düzenlenen Gastronomi Şöleni’nde, 60 yaş üzerindeki kadınların odun ateşinde ve kuzine sobalarında hazırladığı 30’u aşkın asırlık lezzet tanıtıldı. Turizm öğrencileri, akademisyenler ve profesyonel aşçıların unutulmaya yüz tutmuş tarifleri yerinde kayıt altına aldığı etkinlikte konuşan Çameli Belediye Başkanı Cengiz Arslan, fast food kültürüne inat yerel gastronomi mirasını dünyaya tanıtmayı hedeflediklerini vurguladı. Çameli’nin köklü mutfak kültürünü gün yüzüne çıkarmak ve asırlık yemekleri turizm sektörüne kazandırmak amacıyla hayata geçirilen "Sakin Şehir Çameli Gastronomi Şöleni", Elmalı Mahallesi’nde geniş katılımla gerçekleştirildi.
Etkinliğe Çameli Belediye Başkanı Cengiz Arslan ve eşi İlkin Arslan’ın yanı sıra Pamukkale Üniversitesi Turizm Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Serkan Bertan, Fethiye Profesyonel Aşçılar Derneği Başkanı Onur Arslan, Elmalı Mahalle Muhtarı Fatih Maden, mahalle sakinleri, Fethiye’den gelen turizm okulu öğrencileri ve çok sayıda gastronomi meraklısı katıldı. Şölenin en anlamlı tarafı, yemeklerin tamamen aslına uygun geleneksel yöntemlerle pişirilmesi oldu. Elmalı’da yaşayan 60 yaş üzerindeki kadınlar, çocukluklarından bu yana evlerinde yaptıkları yemekleri kuzine sobalarında ve açık odun ateşinde hazırladı. Hazırlanan her bir yemeğin adı, içerisindeki doğal malzemeler ve pişirme teknikleri katılımcılara anlatılırken; turizm öğrencileri ve şefler usta kadınların yanına oturarak kadim tarifleri tek tek kayıt altına aldı.
Çameli’nin doğasından toplanan otlara, yöresel bakliyatlara, taze hamur işlerine, süt ve et ürünlerine dayanan zengin mutfağı gözler önüne serildi. Şölende sergilenen ve ikram edilen 30'dan fazla yöresel lezzet şunlar oldu:
-
Ot ve Sebze Lezzetleri: Gök domates yoğurtlaması, meneviş yoğurtlaması, kurutulmuş taze fasulye ekşilemesi, turp ve havuç otu yoğurtlaması, sütlü ot yemeği, kayazak salatası, sütlü kabak yemeği, bulgurlu şeker pancarı ve kurutulmuş domatesli bulgurla hazırlanan geleneksel muşakka.
-
Hamur İşleri ve Ekmekler: Kabaklı ve çökelekli leğen böreği, el açması yufka ve bazlama, yufka ekmek makarnası, yöresel çörekler ile kuyruk yağı eşliğinde sıcak servis edilen mısır ekmeği.
-
Et ve Çorba Çeşitleri: Av hayvanından hazırlanan geleneksel Arap aşı, kuzu et kapama, kara lahana çorbası, nohutlu et yemeği, kaburgadan pişirilen kemikli keçi eti kavurması, un çorbası, alaçorba ve geleneksel ev tarhanası.
-
Mantar ve Özgün Tatlar: Bölgenin simgesi Kanlıca mantarından yapılan çıntar kavurması, çingen bulguru, yumurta yemeği.
-
Geleneksel Tatlılar ve Hoşaf: Cevizli sütlü kuru yufka tatlısı, pekmezli aside tatlısı, hoşmarem ve Elmalı’ya has kuru üzümlü hoşaf kompostosu.
-
Fethiye Profesyonel Aşçılar Derneği Başkanı Onur Arslan, bölgedeki otel ve restoran menülerine Çameli’nin bu kadim lezzetlerini entegre etmeyi hedeflediklerini belirterek, yemeklerin sadece besin değil, üretildikleri dönemin yaşam koşullarını yansıtan birer kültür mirası olduğunu söyledi.
Pamukkale Üniversitesi Turizm Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Serkan Bertan ise Denizli genelinde daha önce 162 yöresel lezzetin yer aldığı bir gastronomi haritası hazırladıklarını hatırlatarak; "Elmalı’da bugün 32 yemeğimiz malzemeleri, yapılış teknikleri ve hikâyeleriyle birlikte kayıt altına alındı. Yeni nesil ne yazık ki geleneksel mutfağı bilmiyor. Bu tarz şölenler, kültürel erozyonun önüne geçmek ve Çameli turizmini gastronomiyle büyütmek adına büyük değer taşıyor" dedi.
Gastronominin Sakin Şehir felsefesinin en temel ayaklarından biri olduğunu ifade eden Çameli Belediye Başkanı Cengiz Arslan, şu değerlendirmelerde bulundu:
"Sakin Şehir felsefesinin 73 kriterinden en önemlisi fast food kültürünü reddedip yerel lezzetleri korumaktır. Muhtarlarımızın girişimi ve kadınlarımızın emeğiyle bu şöleni başlattık. Elmalı, Taşçılar ve Kirazlı mahallelerimiz Dalaman Çayı üzerindeki 16 restoranımızla zaten ciddi bir gastronomi altyapısına sahip. Bugün burada 30’un üzerinde yöresel lezzetimiz var. Çameli mutfağını yalnızca kebap üzerinden tanımlayamazsınız; doğadan topladığımız otlarımız, dağdan çıkan çıntarımız bizim asıl zenginliğimizdir. Çameli’de ormana çıkan hiçbir insanımız çıntar mantarı sayesinde aç kalmaz. Bakın bugün sofrada olan kuru yufka tatlısı, geçmişin imkânları içinde üretilmiş harika bir mutfak yaratıcılığıdır. Eskiden köylerde herkesin fıstıklı, cevizli baklava yapacak bütçesi yoktu. Analarımız kışlık yufkayı kızartıp şerbetle buluşturmuş, düğün tatlısı yapmış. Bu lezzetlerin arkasında büyük bir yaşam mücadelesi ve emek var. Hedefimiz hem bu tarifleri tescilleyip coğrafi işaret almak hem de gençlerimize ve tüm dünyaya aktarmaktır."
